{"id":11,"date":"2022-11-24T08:26:57","date_gmt":"2022-11-24T08:26:57","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.blazethemes.com\/newsmatic-pro-one\/?p=11"},"modified":"2026-11-14T18:32:29","modified_gmt":"2026-11-14T15:32:29","slug":"bakara-suresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehmetsaid.com\/?p=11","title":{"rendered":"Bakara Suresi 1-5"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Medine d\u00f6neminde inmi\u015ftir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in en uzun s\u00fbresi olup 286 \u00e2yettir. Ad\u0131n\u0131, 67-73. \u00e2yetlerde yer alan <strong>\u201cbakara (<em>s\u0131\u011f\u0131<\/em>r)\u201d<\/strong> kelimesinden al\u0131r. S\u00fbre, \u0130sl\u00e2m hukukunun ana konular\u0131yla ilgili pek \u00e7ok h\u00fck\u00fcm i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mushafta ikinci, n\u00fcz\u00fbl s\u0131ralamas\u0131nda 87. s\u00fbredir, Medine\u2019de n\u00e2zil olmu\u015ftur. Kur\u2019an\u2019\u0131n en uzun s\u00fbresidir. Tamam\u0131n\u0131n bir n\u00fcz\u00fbl sebebi olmamakla birlikte bir\u00e7ok \u00e2yeti i\u00e7in \u00f6zel ini\u015f sebepleri vard\u0131r. O \u00e2yetler a\u00e7\u0131klan\u0131rken n\u00fcz\u00fbl sebepleri hakk\u0131nda da bilgi verilecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem\u2019in kendine mahsus tertip ve \u00fcsl\u00fbbu i\u00e7inde \u015fu ana konular\u0131 ihtiva etmektedir: \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n getirdi\u011fi inan\u00e7, ibadet ve hayat d\u00fczeniyle ilgili temel bilgiler; m\u00fcnaf\u0131klar, Allah\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve birli\u011fini g\u00f6steren deliller, insan\u0131n yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, kabiliyetleri, imtihan\u0131; \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131 tarihinin \u00f6nemli kesitleri, k\u00e2mil bir din olan \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n, daha \u00f6nceki dinlerin evrensel k\u0131sm\u0131n\u0131 ihtiva etti\u011fi, buna kar\u015f\u0131l\u0131k onlar\u0131n \u2013de\u011fi\u015fmesi, \u0131slah edilmesi, d\u00fczeltilmesi gereken\u2013 h\u00fck\u00fcmlerini de \u0131slah etti\u011fi; Hz. \u0130br\u00e2him k\u0131ssas\u0131, K\u00e2be\u2019nin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve k\u0131ble olu\u015fu; yiyecekler, k\u0131sas, vasiyet, oru\u00e7, sava\u015f, hac, nik\u00e2h, bo\u015fama, dulluk, yetimlik, \u015farap, kumar, faiz, akidlerin yaz\u0131lmas\u0131, din ve vicdan h\u00fcrriyeti, Allah-kul ili\u015fkisi, \u00f6rnek dualar vb. hususlarla ilgili h\u00fck\u00fcmler ve ir\u015fadlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakara s\u00fbresi daha ziyade F\u00e2tiha\u2019n\u0131n, \u201cdo\u011fru yolu bulanlarla ondan sapanlar\u201da i\u015faret eden k\u0131sm\u0131n\u0131n, \u00f6rnekler ve tarih\u00ee v\u00e2k\u0131alarla a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gibidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakara s\u00fbresinin de\u011ferini ve \u00f6zelliklerini anlatan sahih hadisler vard\u0131r: \u201cEvlerinizi (i\u00e7inde Kur\u2019an okumayarak) kabirlere \u00e7evirmeyiniz. \u015eeytan, i\u00e7inde Bakara s\u00fbresi okunan evden \u00fcrker ve uzakla\u015f\u0131r\u201d (M\u00fcslim, \u201cM\u00fcs\u00e2fir\u00een\u201d, 212). \u201cKur\u2019an\u2019\u0131 okuyunuz; \u00e7\u00fcnk\u00fc o, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde kendisini okuyanlara \u015fefaat edecektir. \u0130ki nur yuma\u011f\u0131n\u0131, yani Bakara ve \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n s\u00fbrelerini okuyunuz; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde iki b\u00fcy\u00fck bulut veya g\u00f6lgelik ya da ku\u015f s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi gelerek kendilerini okuyanlar\u0131 savunacak ve koruyacaklard\u0131r. Bakara s\u00fbresini okuyunuz; \u00e7\u00fcnk\u00fc ona sahip olmak bereket, terketmek ise hasret ve pi\u015fmanl\u0131k sebebidir; ona sihirbazlar\u0131n g\u00fc\u00e7leri yetmez\u201d (M\u00fcslim, \u201cM\u00fcs\u00e2fir\u00een\u201d, 252). \u201cBakara s\u00fbresinin sonundaki iki \u00e2yeti her kim gece vakti okursa bu iki \u00e2yet \u2013o gece\u2013 ona yeter\u201d (Buh\u00e2r\u00ee, \u201cFez\u00e2il\u201d, 10).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sah\u00e2beden \u00dcseyd b. Hudayr bir gece hurma y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n yan\u0131nda Kur\u2019an (Bakara s\u00fbresi) okurken at\u0131 birka\u00e7 kere \u00fcrk\u00fcp heyecanlanm\u0131\u015ft\u0131. \u00dcseyd at\u0131n, \u00e7ocu\u011fu Yahy\u00e2 b. \u00dcseyd\u2019i \u00e7i\u011fnemesinden kayg\u0131lanarak kalkt\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f\u0131n\u0131n hizas\u0131nda (g\u00f6kte), \u0131\u015f\u0131klarla donat\u0131lm\u0131\u015f bir tavan g\u00f6rd\u00fc. Tavan g\u00f6z\u00fcn\u00fcn alabildi\u011fine, seman\u0131n derinliklerine do\u011fru uzay\u0131p gidiyordu. \u00dcseyd, Res\u00fblullah\u2019a gelerek durumu anlatt\u0131. Res\u00fblullah ondan Bakara s\u00fbresini okumaya devam etmesini istedi. Fakat \u00e7ocu\u011funa bir \u015fey olmas\u0131n diye okumaya ara verdi. Sabahleyin durumu Hz. Peygamber\u2019e s\u00f6yleyince \u015f\u00f6yle buyurdular: \u201cOnlar seni dinlemeye gelmi\u015f meleklerdi. E\u011fer okumaya devam etseydin sabah olunca onlar\u0131 herkes g\u00f6recekti, kendilerini halktan gizlemeyeceklerdi\u201d (M\u00fcslim, \u201cM\u00fcs\u00e2fir\u00een\u201d, 242).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0627\u0644\u0653\u0645\u0653\u06da<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elif-l\u00e2m-m\u00eem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7o\u011fu Mekke\u2019de n\u00e2zil olan yirmi dokuz s\u00fbrenin ba\u015f\u0131nda ya bir \u00e2yet ya da bir \u00e2yetin ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak, kelime olu\u015fturmayan baz\u0131 harfler yer almakta olup bunlara hur\u00fbf-\u0131 mukattaa (ayr\u0131 ayr\u0131 harfler) denir. Bunlar Arap alfabesinin on d\u00f6rt harfidir ve baz\u0131 s\u00fbrelerin ba\u015f\u0131nda tek harf olarak, baz\u0131lar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda ise birden fazla harfin yan yana dizili\u015fi \u015feklinde yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu harflerin Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem\u2019den bir \u00e2yet veya \u00e2yet par\u00e7as\u0131 oldu\u011funda \u015f\u00fcphe yoktur. M\u00e2nalar\u0131 ve hikmetleri \u00fczerinde ise farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ve yorumlar ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. S\u0131radan insanlar\u0131n bilgi vas\u0131talar\u0131yla m\u00e2nalar\u0131n\u0131 ve kullan\u0131l\u0131\u015f maksatlar\u0131n\u0131 (hikmet) bilmek ve anlamak m\u00fcmk\u00fcn olmayan bu harflere, kez\u00e2 l\u00fcgat m\u00e2nalar\u0131nda kullan\u0131lmam\u0131\u015f olup ne m\u00e2naya geldikleri de a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015f bulunan baz\u0131 kelimelere m\u00fcte\u015f\u00e2bihat ad\u0131 verilmektedir. Selef denilen ilk devir din bilginleriyle onlar\u0131n yolundan giden sonraki baz\u0131 \u00e2limler m\u00fcte\u015f\u00e2bihat\u0131 yorumlamazlar, olduklar\u0131 gibi benimseyip iman ederler. \u201cKur\u2019an\u2019da bulunmas\u0131n\u0131n elbette bir hikmeti vard\u0131r, Allah ve Resul\u00fc bunlar\u0131 a\u00e7\u0131klamad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re akl\u0131m\u0131za dayanarak a\u00e7\u0131klamaya kalk\u0131\u015fmak bizim i\u015fimiz de\u011fildir, yetki s\u0131n\u0131r\u0131m\u0131z\u0131 a\u015far\u201d derler. Kel\u00e2m, felsefe ve tasavvuf ehli baz\u0131 \u00e2limler ise tefekk\u00fcr veya ilham yoluyla m\u00fcte\u015f\u00e2bihat\u0131n m\u00e2nalar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131labilece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ve her biri i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yorumlar yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakara s\u00fbresinin ilk \u00e2yetini te\u015fkil eden \u201celif-l\u00e2m-m\u00eem\u201din m\u00e2nas\u0131yla ilgili olarak yirmiden fazla yorum vard\u0131r. Bunlardan \u015fu \u00fc\u00e7\u00fc nisbeten daha tutarl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmektedir: a) Bunlar, m\u00e2nalar\u0131 olmayan alfabe harfleridir, Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem\u2019in vahiy yoluyla Allah\u2019tan geldi\u011fine inanmayanlara meydan okumak ve \u00e2ciz olduklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in baz\u0131 s\u00fbrelerin ba\u015f\u0131na konmu\u015ftur ve \u201cBu Kur\u2019an, \u015fu g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz harflerden yap\u0131lan kelime ve c\u00fcmlelerden olu\u015fmaktad\u0131r. Siz harfleri de biliyorsunuz. O halde haydi yapabiliyorsan\u0131z siz de b\u00f6yle kelime ve c\u00fcmlelerden olu\u015fan ve Kur\u2019an\u2019a benzeyen bir kitap yaz\u0131n!\u201d denilmek istenmi\u015ftir. b) Ba\u015f\u0131nda bulunduklar\u0131 s\u00fbrelerin muhtevalar\u0131na dikkat \u00e7ekmek i\u00e7in yemin olarak gelmi\u015ftir. c) Ba\u015flar\u0131nda bulunan s\u00fbrelerin isimleri olarak indirilmi\u015ftir (\u0130bn A\u015f\u00fbr, I, 216).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130m\u00e2m-\u0131 Rabb\u00e2n\u00ee \u00f6nce Selef \u00e2limleri gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bil\u00e2hare Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n kendine, bu harflerin m\u00e2na ve s\u0131rlar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131; b\u00f6ylece \u201cm\u00fcte\u015f\u00e2bihat\u0131n m\u00e2nalar\u0131n\u0131n, Allah\u2019\u0131n bildirmesiyle bilinebilece\u011fini ve bunlar\u0131n, a\u00e7\u0131k m\u00e2nal\u0131 \u00e2yetlerin (muhkem\u00e2t) \u00f6z\u00fc ve amac\u0131 oldu\u011funu\u201d anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir (Mekt\u00fbb\u00e2t, I, 296).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eah Veliyyullah, \u201cArap dilinde tek ba\u015f\u0131na veya kelimelerin ba\u015flar\u0131na gelen harflerin \u00f6zellikleriyle kelimelerin m\u00e2nalar\u0131 aras\u0131nda bir ili\u015fkinin bulundu\u011fu\u201d tesbitinden yola \u00e7\u0131karak s\u00fbrelerin ba\u015flar\u0131nda bulunan harflerin de muhtevalar\u0131na del\u00e2let ve onlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ihtiva etti\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Buna g\u00f6re \u201celif-l\u00e2m-m\u00eem\u201din m\u00e2nas\u0131, \u201cYarat\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n \u00e7e\u015fitli olu\u015flar ve ili\u015fkilerle belirlenmi\u015f hayatlar\u0131n\u0131n gerekli k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ir\u015fadlar gayb \u00e2leminden gelerek onlar\u0131n hayatlar\u0131na girmekte ve yollar\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r\u201d demektir (el-Fevz\u00fc\u2019l-keb\u00eer, s. 64; hur\u00fbf-\u0131 mukattaa konusunda geni\u015fbilgi i\u00e7in bk. M. Zeki Duman-Mustafa Altunda\u011f, \u201cHur\u00fbf-\u0131 Mukattaa\u201d, D\u0130A, XVIII, 401-408; m\u00fcte\u015f\u00e2bihat konusunda bk. \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n 3\/7).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0630\u0670\u0644\u0650\u0643\u064e \u0627\u0644\u0652\u0643\u0650\u062a\u064e\u0627\u0628\u064f \u0644\u064e\u0627 \u0631\u064e\u06cc\u0652\u0628\u064e\u06da\u06db \u0641\u0656\u06cc\u0647\u0650\u06da\u06db \u0647\u064f\u062f\u064b\u0649 \u0644\u0650\u0644\u0652\u0645\u064f\u062a\u0651\u064e\u0642\u0656\u06cc\u0646\u064e\u06d9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u015fte kitap; onda asla \u015f\u00fcphe yoktur. O, g\u00fcnahtan sak\u0131nanlar i\u00e7in bir rehberdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakara s\u00fbresi Medine\u2019de n\u00e2zil oldu\u011funa g\u00f6re daha \u00f6nce bir\u00e7ok s\u00fbrenin gelmi\u015f olmas\u0131 gerekir. Bu s\u00fbrelerle \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 tamamlanm\u0131\u015f bulunan metne \u201ckitap\u201d demek uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u015e\u00fcphe yok\u201d ifadesi, hem kitab\u0131n Allah\u2019tan geldi\u011fi, anlatmak istedi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a anlatabildi\u011fi hem de onun bir k\u0131lavuz, rehber, \u0131\u015f\u0131k olmas\u0131yla ilgilidir; her iki konuda da \u015f\u00fcpheye yer yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cRehber\u201d diye \u00e7evirdi\u011fimiz h\u00fcd\u00e2 hid\u00e2yetle ayn\u0131 k\u00f6kten olup Allah\u2019\u0131n raz\u0131 oldu\u011fu hayat tarz\u0131nda, iman, ibadet ve ahl\u00e2k yolunda il\u00e2h\u00ee rehberli\u011fi ifade etmektedir. Bu rehberlikten yararlanabilmek i\u00e7in ki\u015fide yukar\u0131daki \u00e2yetlerde nitelikleri a\u00e7\u0131klanan bilincin bulunmas\u0131 gerekir (geni\u015f bilgi i\u00e7in bk. Yusuf \u015eevki Yavuz, \u201cHid\u00e2yet\u201d, D\u0130A, XVII, 473-477).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcttaki (takv\u00e2 sahibi) ve takv\u00e2 dilimizde de kullan\u0131lan Arap\u00e7a as\u0131ll\u0131 kelimelerdendir. M\u00fcttakiler kelimesinin l\u00fcgat m\u00e2nas\u0131, \u201csak\u0131n\u0131lmas\u0131 gereken \u015feylerden sak\u0131nanlar\u201d demektir. Kur\u2019an\u2019da ve \u00f6zellikle bu \u00e2yette ge\u00e7en takv\u00e2n\u0131n m\u00e2nas\u0131 onu takip eden \u00e2yetlerde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re takv\u00e2 sahibi kimselerde \u015fu be\u015f vas\u0131f vard\u0131r: Gayba iman etmek, namaz\u0131 do\u011fru ve devaml\u0131 k\u0131lmak, Allah\u2019\u0131n verdiklerinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 O\u2019nun r\u0131z\u00e2s\u0131 i\u00e7in harcamak, Kur\u2019an\u2019a oldu\u011fu gibi di\u011fer peygamberlere g\u00f6nderilen kitaplara da inanmak ve \u00e2hiret konusunda kesin inan\u00e7 sahibi olmak. Bu vas\u0131flar\u0131 kendinde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olan m\u00fcmin takv\u00e2 sahibidir, m\u00fcttakidir. B\u00f6ylece takv\u00e2 sahibi olan m\u00fcminlerde h\u00e2s\u0131l olan \u015fuur, duygu ve davran\u0131\u015flarla ilgili ba\u015fka a\u00e7\u0131klamalar da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Konuyla ilgili birka\u00e7 hadisin anlam\u0131 \u015f\u00f6yledir: \u201cKul, sak\u0131ncal\u0131 olana d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in sak\u0131ncas\u0131z olandan da \u00e7ekinmedik\u00e7e takv\u00e2 sahibi olamaz\u201d (Tirmiz\u00ee, \u201cK\u0131y\u00e2me\u201d, 19; \u0130bn M\u00e2ce, \u201cZ\u00fchd\u201d, 24). \u201cKul, vicdan\u0131n\u0131 rahats\u0131z eden \u015feyi terketmedik\u00e7e takv\u00e2 derecesini elde edemez (Buh\u00e2r\u00ee, \u201c\u00cem\u00e2n\u201d, 1). Eb\u00fb H\u00fcreyre\u2019ye nisbet edilen bir benzetme, \u201cYolda y\u00fcr\u00fcrken dikenler g\u00f6r\u00fcrsen ya yolu de\u011fi\u015ftirirsin ya da dikene dokunmadan ge\u00e7menin bir yolunu arar ve bulursun; i\u015fte takv\u00e2 da budur; hayat\u0131 Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere bula\u015fmadan ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r\u201d (takv\u00e2 hakk\u0131nda ayr\u0131ca bk. Bakara 2\/197).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0627\u064e\u0644\u0651\u064e\u0630\u0656\u06cc\u0646\u064e \u06cc\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f\u0648\u0646\u064e \u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u063a\u064e\u06cc\u0652\u0628\u0650 \u0648\u064e\u06cc\u064f\u0642\u0656\u06cc\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u0627\u0644\u0635\u0651\u064e\u0644\u0670\u0648\u0629\u064e \u0648\u064e\u0645\u0650\u0645\u0651\u064e\u0627 \u0631\u064e\u0632\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f\u0645\u0652 \u06cc\u064f\u0646\u0652\u0641\u0650\u0642\u064f\u0648\u0646\u064e\u06d9<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">(Onlar) gayba iman ederler, namaz\u0131 k\u0131larlar, kendilerine verdiklerimizden hayra harcarlar;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gayba iman etmek, namaz k\u0131lmak ve Allah r\u0131z\u00e2s\u0131na uygun harcama yapmak; \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n fert ve topluluk olarak insana getirdiklerinin ve ondan istediklerinin g\u00fczel bir \u00f6zetidir. Gayba iman, iman esaslar\u0131na; namaz k\u0131lmak, \u00f6zel duygu ve davran\u0131\u015flarla Allah\u2019a ibadet etmeye; Allah r\u0131z\u00e2s\u0131na uygun harcamada bulunmak (infak) ise dayan\u0131\u015fmaya, d\u00fczen ve adalete, yani mu\u00e2mel\u00e2t\u0131n ruhuna ve amac\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130man ak\u0131l ve vicdan\u0131n do\u011frulamas\u0131 (tasdik), dilin bunu itiraf edip s\u00f6ylemesi (ikrar) ve davran\u0131\u015flar\u0131n da bunlara uygun olmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fip tamamlanmaktad\u0131r. Yaln\u0131zca tasdik bulunur, fakat s\u00f6z ve davran\u0131\u015f buna ayk\u0131r\u0131 ve tutars\u0131z olursa iman zay\u0131f demektir. B\u00f6yle bir imanla ger\u00e7ek m\u00e2nas\u0131yla \u0130sl\u00e2m ya\u015fanm\u0131\u015f ve temsil edilmi\u015f olmayaca\u011f\u0131 gibi, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n insanlara vaad etti\u011fi mutlulu\u011fa da eri\u015filemez. S\u00f6z ve uygun davran\u0131\u015f bulunur da kalbin tasdiki bulunmazsa ya \u015fuursuz, rastgele bir d\u0131\u015f uygunluk ya da ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fck (m\u00fcnaf\u0131kl\u0131k), durumu gizleme (tak\u0131yye) s\u00f6z konusudur. Her ne kadar \u00e2hirette zerre kadar iman\u0131n bile insana fayda verece\u011fi ve sonunda onu cehennemden \u00e7\u0131kararak cennete sokaca\u011f\u0131 sahih hadislerde bildirilmi\u015fse de (Buh\u00e2r\u00ee, \u201c\u00cem\u00e2n\u201d, 15; M\u00fcslim, \u201c\u00cem\u00e2n\u201d, 320, 325) dinin vaad etti\u011fi d\u00fcnya ve \u00e2hiret saadeti ancak \u201ctasdik, ikrar ve tutarl\u0131 amel\u201d unsurlar\u0131n\u0131n birlikte var olu\u015fu halinde ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gayb \u201cg\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen; ak\u0131l, duyular vb. be\u015fer\u00ee bilgi vas\u0131talar\u0131yla bilinemeyen varl\u0131klar, ili\u015fkiler ve olu\u015flar\u201dd\u0131r. Allah, vahiy, kader, yarat\u0131l\u0131\u015f, ruh, k\u0131yametin zaman\u0131, kabirde olacaklar, yeniden dirilme, toplanma, s\u0131rat, terazi, cennet, cehennem&#8230; hep gayb \u00e2lemine dahildir. Bunlar hakk\u0131nda bilgi al\u0131nabilecek iki kaynak vard\u0131r: Vahiy ve ilham. Ak\u0131l, ancak bu iki kaynaktan al\u0131nacak bilgiler \u00fczerine tefekk\u00fcr yoluyla a\u00e7\u0131klamalar getirebilir. Ke\u015fif, kalp g\u00f6z\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131, Allah taraf\u0131ndan haber verilmek (tahd\u00ees) gibi \u00e7e\u015fitleri veya isimleri bulunan ilham, ancak \u0130sl\u00e2m\u2019a sa\u011flam iman ve onun esaslar\u0131n\u0131 samimiyetle (ihl\u00e2s) ya\u015fama sonucu elde edilmi\u015f bulunursa muteber olur. Yine de ilham objektif ve herkes i\u00e7in ge\u00e7erli, \u00fczerine genel h\u00fck\u00fcm bina edilebilecek bir bilgi kayna\u011f\u0131 de\u011fildir, kime gelmi\u015fse onu ilgilendirir, umumi ve kesin delillere (vahiy) ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla onu ba\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNamaz k\u0131larlar\u201d (y\u00fcsall\u00fbne) yerine \u201cnamaz\u0131 ikame ederler\u201d (yuk\u00eem\u00fbne\u2019s-sal\u00e2te) ifadesinin kullan\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, namaza \u00f6nem verilmesi, onun devaml\u0131 ve \u015fartlar\u0131na uyularak eda edilmesi gerekti\u011fini anlatmak i\u00e7indir. Namaz dinin dire\u011fi, ibadetlerin \u00f6z\u00fc ve \u00f6zetidir, Allah\u2019\u0131n Resul\u00fc, mutlulu\u011fu namazda buldu\u011funu, onunla ya\u015fama sevinci kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade buyurmu\u015ftur (Nes\u00e2\u00ee, \u201cNis\u00e2\u201d, 1; namaz hakk\u0131nda ayr\u0131ca bk. Bakara 2\/238-239; M\u00e2ide 5\/6).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKendilerine verdiklerimizden harcayanlar\u201d nitelemesi iki \u00f6nemli konuya \u0131\u015f\u0131k tutmaktad\u0131r: 1. Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn verdikleri harcanmayacak, yeteri ve gere\u011fi kadar\u0131 harcanacak, geri kalan\u0131 yine iyi maksatlarla tasarruf edilecektir. 2. Harcama Allah\u2019\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131na uygun olacakt\u0131r. Bu da ki\u015finin kendisi, ailesi, yak\u0131nlar\u0131 ve di\u011fer ihtiya\u00e7 sahipleri i\u00e7in yapaca\u011f\u0131 harcamalar\u0131, vak\u0131f, tesis, hayrat vb. yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kapsamaktad\u0131r. D\u00fcnya nimetleri, yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc servetleri m\u00fclk olarak yarat\u0131c\u0131s\u0131na aittir. \u0130nsanlar me\u015fr\u00fb yollardan onlara sahip olduklar\u0131nda bu sahiplik mecazidir ve s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r; as\u0131l sahibinin izin verdi\u011fi kadar ve O\u2019nun g\u00f6sterdi\u011fi yerlere, belirledi\u011fi \u015fekillerde sarfedilebilir. Bir zerresi yersiz, faydas\u0131z ve gereksiz sarfedildi\u011finde Allah\u2019\u0131n m\u00fclk\u00fcne, O\u2019nun halen ya\u015fayan ve gelecekte yarataca\u011f\u0131 kullar\u0131n\u0131n haklar\u0131na tecav\u00fcz edilmi\u015f olur. Bu tecav\u00fczlerin yapt\u0131r\u0131m\u0131 d\u00fcnyada sosyal ve ekonomik krizlerdir, tabiat\u0131n tahrip edilmesi, \u00e7evrenin i\u00e7inde ya\u015fanamaz hale gelmesidir; \u00e2hirette ise mutlak \u00e2dil olan h\u00e2kimin verece\u011fi cezalard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0648\u064e\u0627\u0644\u0651\u064e\u0630\u0656\u06cc\u0646\u064e \u06cc\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f\u0648\u0646\u064e \u0628\u0650\u0645\u064e\u0653\u0627 \u0627\u064f\u0646\u0652\u0632\u0650\u0644\u064e \u0627\u0650\u0644\u064e\u06cc\u0652\u0643\u064e \u0648\u064e\u0645\u064e\u0653\u0627 \u0627\u064f\u0646\u0652\u0632\u0650\u0644\u064e \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0642\u064e\u0628\u0652\u0644\u0650\u0643\u064e\u06da \u0648\u064e\u0628\u0650\u0627\u0644\u0652\u0627\u0670\u062e\u0650\u0631\u064e\u0629\u0650 \u0647\u064f\u0645\u0652 \u06cc\u064f\u0648\u0642\u0650\u0646\u064f\u0648\u0646\u064e\u0615<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sana indirilene ve senden \u00f6nce indirilene iman ederler ve \u00e2hirete de onlar kesin olarak inan\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Allah bir oldu\u011funa, din de Allah\u2019\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi, kendisiyle kullar\u0131 aras\u0131nda bir ba\u011f, kullar\u0131 i\u00e7in bir ir\u015fad, bir hayat d\u00fczeni oldu\u011funa g\u00f6re ger\u00e7ek bir peygamberin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Allah\u2019\u0131 tan\u0131yan ve O\u2019na iman edenlerin di\u011fer peygamberlere ve hak dinlere de iman etmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ancak b\u00f6yle bir imanla tevhide ula\u015f\u0131l\u0131r: Allah birdir ve b\u00fct\u00fcn insanlar bir tek, e\u015fi ve orta\u011f\u0131 olmayan Allah\u2019\u0131n kullar\u0131d\u0131r, b\u00fct\u00fcn peygamberler bir Allah\u2019\u0131n el\u00e7ileridir, b\u00fct\u00fcn hak dinler bir Allah\u2019tan gelmi\u015f ve ayn\u0131 esaslar\u0131 getirmi\u015ftir. K\u00fclt\u00fcr ve medeniyet geli\u015ftik\u00e7e insanlar bu bak\u0131mdan de\u011fi\u015ftik\u00e7e Allah Te\u00e2l\u00e2 yeni peygamberler ve dinler g\u00f6ndererek niha\u00ee dini tamamlam\u0131\u015f, eskiyen k\u0131s\u0131mlar\u0131 (\u00f6nceki \u00fcmmetlerin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya y\u00f6nelik amel\u00ee h\u00fck\u00fcmleri, \u00f6\u011fretileri) yenilemi\u015ftir. Hak dinin ad\u0131 \u0130sl\u00e2m\u2019d\u0131r, b\u00fct\u00fcn semav\u00ee dinler ardarda gelerek \u0130sl\u00e2m binas\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Son peygamber Hz. Muhammed\u2019den sonra yeni bir peygamber ve din gelmeyece\u011fi bildirilmi\u015ftir. Son kitab\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda i\u015fletilecek olan insan akl\u0131, yeni ihtiya\u00e7lar\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in yeterli hale gelmi\u015ftir. M\u00fcsl\u00fcmanlar tarihe ve d\u00fcnyaya bu iman, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duyguyla bak\u0131p b\u00f6yle de\u011ferlendirirler. \u0130nsanlar\u0131 tek Allah\u2019\u0131n ve tek dinin sevgi, rahmet ve karde\u015flik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda toplayabilecek ba\u015fka bir iman ve d\u00fc\u015f\u00fcnce de mevcut de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fct\u00fcn hak dinlerde \u00e2hirete \u015feksiz ve \u015f\u00fcphesiz inanma esas\u0131 vard\u0131r. \u00c2hirete iman unsuru bulunmadan ne din olur ne de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fcnya d\u00fczeni kurulabilir. D\u00fcnya gelip ge\u00e7icidir, \u00e2hiret ise ebed\u00eedir. D\u00fcnyada kesintisiz mutluluk ve \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck arayanlar h\u00fcsrana u\u011fram\u0131\u015f, as\u0131l mutluluk ve sonsuzlu\u011fu da kaybetmi\u015flerdir. B\u00fct\u00fcn dinlerin \u00e2hiret inanc\u0131 \u00fczerinde \u0131srar etmesinin hikmeti bu ziyan\u0131 ve h\u00fcsran\u0131 \u00f6nlemektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0627\u064f\u0648\u0644\u0670\u0653\u0626\u0650\u0643\u064e \u0639\u064e\u0644\u0670\u0649 \u0647\u064f\u062f\u064b\u0649 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0631\u064e\u0628\u0651\u0650\u0647\u0650\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u064f\u0648\u0644\u0670\u0653\u0626\u0650\u0643\u064e \u0647\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0641\u0652\u0644\u0650\u062d\u064f\u0648\u0646\u064e<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rableri taraf\u0131ndan g\u00f6sterilen do\u011fru yol \u00fczerinde olanlar ancak onlard\u0131r ve kurtulu\u015fa erenler de yaln\u0131zca onlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019dan vahiy yoluyla geldi\u011finde ve takv\u00e2 sahipleri i\u00e7in do\u011fru yolun k\u0131lavuzu oldu\u011funda \u015f\u00fcphe bulunmayan Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem\u2019i kendilerine rehber edinen m\u00fcttakilerin (\u00e2yet ve hadislerde a\u00e7\u0131klanan iman, ibadet ve ahl\u00e2k yolunu benimseyenlerin, ya\u015fayanlar\u0131n) do\u011fru yolda olmalar\u0131 mant\u0131k gere\u011fi ve tabiidir. \u201cRablerinden gelen do\u011fru yol \u00fczerinde olanlar ancak onlard\u0131r\u201d c\u00fcmlesi bu tabii ve mant\u0131k\u00ee sonucu a\u00e7\u0131klamakta ve teyit etmektedir. Her yolun ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir son, bir menzil, bir hedef vard\u0131r; buras\u0131 yolu takip edenlerin ula\u015fmak istedikleri yerdir, yolu se\u00e7enler buraya ula\u015fmak i\u00e7in se\u00e7mi\u015flerdir. D\u00fcnyada her bir yolun, oradan gideni nereye g\u00f6t\u00fcrece\u011fi bellidir, bilenlerden sorulur, \u00f6\u011frenilir ve yol takip edilerek istenilen yere ula\u015f\u0131l\u0131r. Fert ve topluluklar olarak davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n, yap\u0131p ettiklerimizin ne sonu\u00e7 verece\u011fi, bizi nereye g\u00f6t\u00fcrece\u011fi, hem ge\u00e7ici hem de ebed\u00ee \u00e2lemde bize neleri kazand\u0131r\u0131p neleri de kaybettirece\u011fi konusunu bilmek i\u00e7in yaln\u0131zca insan\u00ee bilgi kaynaklar\u0131 yeterli de\u011fildir. Bu sebepledir ki, girilen yollar \u00e7ok kere \u00e7\u0131kmaz olmu\u015f, iyi san\u0131l\u0131p umulan sonu\u00e7lar elde edilememi\u015f, elde edilenlerin iyi olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f, fertler ve gruplar mutsuz olmu\u015f; s\u0131k\u0131nt\u0131lar, krizler, olumsuzluklar birbirini kovalam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan\u0131n Allah, k\u00e2inat ve di\u011fer insanlarla ili\u015fkisinde tutaca\u011f\u0131 do\u011fru yol \u2013dinin rehberli\u011finin d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131n \u00e7o\u011funda\u2013 bulunamam\u0131\u015ft\u0131r, bulunamayacakt\u0131r. Yaln\u0131z takv\u00e2 sahiplerinin bu yolda olduklar\u0131n\u0131 bildiren \u00e2yet i\u015fte bu ger\u00e7e\u011fi dile getirmektedir. Yol do\u011fru se\u00e7ilmi\u015fse ve insanlar o yolda usul\u00fcnce y\u00fcr\u00fcyorlarsa hedefe ula\u015f\u0131lacakt\u0131r, bu hususta \u015f\u00fcpheye yer yoktur. D\u00fcnya hayat\u0131 bir yolculuk olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse yolcunun amac\u0131 mutluluktur; korktuklar\u0131ndan kurtulup umduklar\u0131na n\u00e2il olmakt\u0131r. \u0130\u015fte kurtulu\u015f budur, zafer ve fel\u00e2h buna denir. \u0130sl\u00e2m, her g\u00fcn be\u015f kere ezanda \u201chaydin fel\u00e2ha!\u201d diyerek insanlar\u0131 kurtulu\u015fa, iki cihan saadetine \u00e7a\u011f\u0131rmaktad\u0131r. Kur\u2019an-\u0131 Ker\u00eem\u2019i rehber edinenlerin buna eri\u015fecekleri m\u00fcjdesini ise bir\u00e7ok benzeri gibi konumuz olan \u00e2yet de en g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fcsl\u00fbpla a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r: \u201cKurtulu\u015fa erenler ancak onlard\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bakara s\u00fbresinin bu ilk be\u015f \u00e2yetinin h\u00fck\u00fcm ve m\u00e2na bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi yan\u0131nda, hadislerde m\u00e2nev\u00ee \u00f6zellik ve \u015fifa hususiyetlerinin bulundu\u011fu da bildirilmi\u015ftir (mesel\u00e2 bk. D\u00e2rim\u00ee, \u201cFez\u00e2il\u00fc\u2019l-Kur\u00e2n\u201d, 13-15).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Lorem Ipsum\u00a0is simply dummy text of the printing and typesetting industry. Lorem Ipsum has been the industry&#8217;s standard <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"class_list":["post-11","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diyanet-isleri-baskanligi","category-tefsir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":385,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11\/revisions\/385"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetsaid.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}